Speurneus
Begrijpend lezen en spelling · groep 6-8
Eerst zoeken, dan kiezen. Zo leert je kind een toets aanpakken.
Voor kinderen met ADHD, autisme of dyslexie die vastlopen op toetsen. Korte opdrachten met een speurhond, en jij ziet elke week wat je kind zelf kan.
Werkt op tablet en computer, zonder account en zonder naam. Op je telefoon stuur je de link door naar de tablet, of typ je daar forty.nl/speurneus/app.
Gemaakt door Jan-Willem van Beek voor zijn dochter in groep 7. Nu in een pilot open voor andere gezinnen.
Wat was een gevolg van het zoete water?
Stukje 4: Vissen die van zout water hielden, verdwenen.
Herken je dit na een toets?
Hij klikt het eerste antwoord aan, om er maar vanaf te zijn.
Ze twijfelt tussen twee antwoorden die allebei lijken te kloppen.
Gisteren kon hij het woord nog. Vandaag schrijft hij het weer fout.
Het cijfer zegt weinig over wat ze kan, en thuis is er daarna boosheid of verdriet.
Een toets vraagt stil lezen, kiezen uit vier antwoorden en alles in één keer goed. Bij kinderen met ADHD, autisme of dyslexie, en bij veel kinderen zonder diagnose, gaat het juist dan vaak mis op plekken die weinig met de lesstof te maken hebben: te snel kiezen, een vraag letterlijk nemen, een woord niet vanzelf goed schrijven. Dat zijn vaardigheden, en die kun je thuis oefenen.
het speurpad
Elke vraag in vier stappen
Bij elke stap hoort een zinnetje dat je kind in zijn hoofd tegen zichzelf zegt. Op de echte toets heeft het zo een vaste aanpak bij zich.
-
1
Wijs de sleutelwoorden aan
De woorden die bepalen wat er gevraagd wordt, zoals waarom, gevolg of NIET.
“Wat moet ik zoeken?”
-
2
Streep weg wat zeker niet kan
Van vier antwoorden blijven er twee over. Zo wordt de keuze kleiner.
“Welke kan zeker niet?”
-
3
Zoek het bewijs in de tekst
Je kind tikt de zin aan waar het antwoord staat, vóórdat het kiest.
“Waar staat het?”
-
4
Kies, met het bewijs erbij
Klopt het niet, dan gaat je kind terug naar de tekst. Er gaat niets verloren.
“Past dit bij mijn bewijs?”
Oefenapps van school laten je kind veel opgaven over de lesstof maken. Speurneus oefent iets anders: hoe je kind één toetsvraag aanpakt. Dat kan ernaast.
Pilot: tot nu toe getest door één kind, nog niet beoordeeld door een orthopedagoog.
Bij spelling eerst denken, dan typen
Bij werkwoorden kiest je kind eerst: is het nu of vroeger, en wie doet het? Pas daarna typt het.
Speurneus past zich aan op je kind
De opdracht ziet er elke dag hetzelfde uit. Dat geeft rust. Wat erin zit, verandert met wat je kind laat zien.
Hulp die kleiner wordt
Kan je kind een stap zelf, dan doet het die voortaan in zijn hoofd. Af en toe komen alle stappen terug als opfrisser.
Van drie naar vier antwoorden
Je kind begint met drie antwoorden. Gaat dat goed, dan worden het er vier, zoals op school.
Moeilijker waar het lukt
Gaat een soort woorden goed, dan wordt die moeilijker. En de dagopdracht groeit langzaam mee.
Terug waar het misgaat
Gaat iets mis, dan komt het een paar dagen later rustig terug, in een andere zin.
Hoe het precies werkt
- Vier antwoorden na acht vragen in één keer goed. De toetsronde heeft altijd vier.
- Een spellingsoort gaat een niveau omhoog bij acht van de laatste tien goed. Twee weken later controleert Speurneus of dat klopt; zo niet, dan gaat het niveau terug.
- De dagopdracht groeit na acht afgemaakte dagen: van twee vragen en zes woorden naar drie vragen en acht, en later tien woorden.
- Een fout woord komt terug na 1, 3, 7 en 21 dagen, afwisselend in een andere zin.
- Een stap verdwijnt na drie keer in één keer goed. Na zes vragen zonder hulp volgt een opfrisvraag met alle stappen. Na snel gokken doet Jax de volgende tekst weer alle stappen mee en is er meer leestijd.
- Bij omgedraaide letters of stukjes laat Jax zien welk stukje om moet, en bouwt je kind het woord in delen op.
Voor je kind is het een speurtocht
Jax is een border collie die meezoekt en uitlegt. Je kind geeft hem een eigen naam. In de app staat nergens iets over bijles, achterstand of een diagnose.
- Rust: geen tijdslimiet, een pauzeknop, en geluid alleen als je kind het aanzet.
- Eerst wat goed ging: na elke tekst en elk dictee. Een fout heet hier ‘nog niet’.
- Iets te halen: brokjes, een hondenspel en spullen voor Jax in zijn kast.
- Voorlezen: Jax leest de tekst en de vraag voor als je kind dat wil.
- Eigen letter: een extra duidelijk lettertype, of Arial of Verdana.
- Toetsronde zonder spanning: eens per week, met eerst even rustig ademen.
Elke week zie je wat helpt
Op het ouderscherm staat elke week een kort overzicht met één tip. Met een koppelcode kijk je mee op je eigen telefoon.
- Geoefend op 4 dagen
- Lezen: 6 van 8 in één keer goed (75%), beter dan de week ervoor
- Spelling: 19 van 26 in één keer goed (73%)
- Zelfstandig, zonder hulpstappen: 58%
Tip voor komende week. Bij spelling gaan werkwoorden met d, t of dt nog vaak mis. Laat je kind zulke woorden hardop in stukjes hakken en elk stukje aanwijzen.
- Wat je kind zelf kan
Je ziet apart hoe het gaat zonder hulpstappen, met hulpstappen, met voorlezen en bij zelf lezen. Gaat het met voorlezen duidelijk beter, dan zit er meer begrip achter het lezen dan de toetsen laten zien. - Een check op papier
Eens per maand lees jij tien woorden voor. Zo zie je of wat in de app lukt, ook buiten de app lukt. - Voor het gesprek met school
Een samenvatting om te kopiëren, en een aanpak die je met de leerkracht kunt afspreken. Thuis en op school gebruik je dan dezelfde woorden. Jij kiest wat je deelt. - Beide ouders kijken mee
Met dezelfde koppelcode, alleen om te bekijken.
Past Speurneus bij jouw kind?
Goed op zijn plek
- Je kind zit in groep 6, 7 of 8. De teksten zijn op niveau groep 7.
- Het loopt vast bij meerkeuzevragen, begrijpend lezen of spelling.
- Met of zonder diagnose: het gaat om wat je kind doet.
Kies liever iets anders
- Het probleem zit vooral in plannen, huiswerk of afspraken onthouden.
- Je kind leest nog niet vlot op niveau groep 6. Begin dan bij technisch lezen.
- Je zoekt vervanging voor remedial teaching of een dyslexiebehandeling. Ernaast kan wel; stem het af met de behandelaar.
Waarom het zo gebouwd is
De aanpak leunt op vier inzichten uit onderzoek. Hier staat welke, met de bron erbij.
Een vaste aanpak voor elke vraag
Kinderen begrijpen teksten beter als ze een paar leesstrategieën expliciet leren en begeleid oefenen. De Engelse Education Endowment Foundation schat dat op gemiddeld zes maanden extra vooruitgang, op basis van veel onderzoek.
Bron: Education Endowment Foundation, Teaching and Learning Toolkit
Opfrissen houdt het vast
In een kleine studie met acht tieners met leerproblemen ging begrijpend lezen met zo’n aanpak vooruit. Na acht maanden zonder herhaling was veel weggezakt; één herhaalles bracht het grotendeels terug. Daarom bouwt Speurneus hulp af en frist het af en toe op.
Herhalen met tijd ertussen
Kinderen van rond de tien jaar onthielden woorden die ze een week later herhaalden bijna drie keer zo goed als woorden die ze meteen herhaalden. Daarom komt een fout woord na een paar dagen terug.
Bron: Sobel, Cepeda en Kapler 2011, Applied Cognitive Psychology
Rust voor de toets
Toetsangst gaat bij basisschoolkinderen samen met weinig vertrouwen in eigen kunnen. Ontspannings- en ademhalingsoefeningen hielpen in onderzoek het vaakst. Daarom kan je kind vóór de toetsronde eerst rustig ademen.
In lijn met school en de toetsen
Leesmethodes als Nieuwsbegrip werken met leesstrategieën zoals vragen stellen, verbanden leggen en samenvatten. Speurneus oefent dezelfde soort stappen, thuis en in een eigen tempo.
In groep 8 maakt je kind een doorstroomtoets, bijvoorbeeld van Cito, IEP of Route 8. Lezen is daar een vast onderdeel van, en begrijpend lezen is een van de sterkste voorspellers voor de middelbare school.
Speurneus is niet van Cito, IEP of een uitgever en is er niet mee verbonden.
Wat je mag verwachten
In onderzoek naar een toetsaanpak bij 12- tot 14-jarigen met leerproblemen ging de score op de geoefende vaardigheid van 30 naar 90 procent, en op gewone klassentoetsen van 57 naar 71 procent. Verwacht dus geen wonder, wel een vaste aanpak die je kind meeneemt.
Bron: University of Kansas, onderzoeksoverzicht toetsstrategieën
Na een paar weken zie je in het weekoverzicht of je kind minder hulpstappen nodig heeft. Speurneus zit in de pilotfase: getest door één kind, en een RT'er of orthopedagoog heeft de aanpak nog niet beoordeeld.
Wie erachter zit
Jan-Willem van Beek maakte Speurneus voor zijn dochter in groep 7, die op toetsen minder liet zien dan ze kon. Elke week keek hij waar ze bleef haken en paste hij de oefeningen aan.
Met zijn bureau Forty in Utrecht helpt hij organisaties nieuwe diensten te ontwikkelen en te toetsen. Speurneus is het eerste eigen product van Forty. In de pilot leren we van wat ouders ons vertellen; de voortgang van je kind bekijken we niet. Speurneus vervangt geen remedial teaching, dyslexiebehandeling of begeleiding.
De gegevens van je kind
- Je vult geen naam, e-mailadres of school in.
- De voortgang staat op het apparaat en op een server in de EU, onder een willekeurige code zonder naam. Alleen met die code is hij in te zien.
- ‘Kopieer als vraag aan Claude’ kopieert alleen het weekbericht, zonder naam. Jij plakt het zelf in Claude of een andere AI-assistent; Speurneus stuurt niets vanzelf door.
- Met één knop op het ouderscherm wis je alles. Na twaalf maanden zonder oefenen gebeurt dat vanzelf.
- Speurneus heeft geen advertenties en geen cookies, en verkoopt niets door.
Vragen van ouders
Heeft mijn kind een diagnose nodig?
Nee. Speurneus kijkt naar wat je kind doet. Kiest het te snel, blijft het hangen tussen twee antwoorden of gaat spellen mis, dan past de aanpak, met of zonder diagnose.
Hoeveel tijd kost het?
Een opdracht is bewust klein: één korte tekst met twee vragen, en zes woorden spellen. Drie keer per week is genoeg om te beginnen. Gaat het goed, dan groeit de opdracht langzaam mee. Hoe lang je kind bezig was, zie je in het weekoverzicht. Kies een vast moment waarop je kind nog energie heeft. Gebruikt je kind medicatie, overleg dan met de arts welk moment past.
Waarom dit, en niet Squla, Gynzy of bijles?
Speurneus is gemaakt voor kinderen bij wie het op de toets misgaat door ADHD, autisme of dyslexie. Daarom korte opdrachten, geen tijdsdruk, en een vaste aanpak voor de toetsvraag in plaats van nog meer lesstof. Na elke oefening past Speurneus zich aan op je kind, en jij krijgt elke week een overzicht met een tip. Tijdens de pilot verbeteren we de app op basis van wat ouders ons laten weten. Het kan prima naast een oefenapp van school of bijles.
Mijn kind heeft geen zin in nog meer oefenen.
Voor je kind is het een speurtocht met een eigen hond, met na afloop een spel. Doe de eerste keer samen en spreek een vast moment af.
Mijn kind raakt gestrest van fouten.
Er is geen ranglijst en geen tijdslimiet. Na elke opdracht ziet je kind eerst wat goed ging. Een fout woord of vraagsoort komt later rustig terug.
Past het naast school of remedial teaching?
Ja. Laat de leerkracht of behandelaar de aanpak zien, zodat thuis en school dezelfde woorden gebruiken. Op het ouderscherm staat welke aanpak je met school kunt afspreken.
Mijn kind zit in groep 6 of 8.
Je kind kan meedoen. De teksten zijn op niveau groep 7, dus voor groep 6 iets pittig en voor groep 8 iets makkelijk. Het niveau van spelling past zich per soort aan.
Wat kost het, en blijft het gratis?
Voorlopig wel: tijdens de pilot is Speurneus gratis. Gaat dat ooit veranderen, dan hoor je dat ruim van tevoren in de app, en je kunt altijd alles wissen. Het werkt in de browser op een iPad, andere tablet of computer, zonder account. Op een iPad zet je hem via ‘Deel’ op het beginscherm.
klaar om te speuren?
Begin vandaag met de eerste dagopdracht
Open Speurneus op het apparaat van je kind en doe de eerste keer samen. Je kunt op elk moment stoppen en alles wissen.
- 1Open forty.nl/speurneus/app op de tablet of computer van je kind.
- 2Doe samen de eerste dagopdracht: een korte tekst en zes woorden.
- 3Houd in de app de knop ‘Ouders’ twee tellen ingedrukt. Je krijgt dan een code om op je telefoon mee te kijken.
Speurneus zit in de pilotfase. Wat werkt en wat niet, horen we graag via hallo@forty.nl.