AI komt in bijna elk innovatietraject langs. Vooral als efficiencyvraag, zelden als businessmodelvraag.
Waar kunnen we tijd besparen? Wat kunnen we automatiseren? Hoe doen we hetzelfde werk met minder mensen? Logische vragen, en vaak valt er veel te halen. Maar zo optimaliseer je vooral wat je al doet.
Vanuit business innovatie vind ik een andere vraag minstens zo interessant: wat verandert AI aan je proposities en businessmodel?
Deloitte zag in recent onderzoek onder ruim 3.000 leiders dat twee derde efficiencywinst rapporteert door AI, maar slechts één op de vijf extra omzet.
AI verandert ook waar klanten voor willen betalen, welke problemen je ineens wél kunt oplossen en wie toegang heeft tot de klant. Ook als je geen omzet maar impact nastreeft: AI verandert wat je kunt waarmaken en wat dat kost.
Ik zie vijf verschuivingen, elk met een vraag voor je portfolio.
1. Democratiseren
Wat voorheen kostbaar maatwerk was voor een kleine groep, wordt met AI schaalbaar voor velen. Denk aan persoonlijk advies, coaching of een second opinion: waardevolle diensten waarbij menselijke tijd tot nu toe de beperkende factor was.
Welke klantgroep kun je dankzij AI ineens wél rendabel bedienen?
2. Commoditiseren
De keerzijde. Wat schaars was en waar klanten goed voor betaalden, wordt goedkoop en overvloedig. Een eerste analyse, een samenvatting, een conceptontwerp. Klanten hebben het nog steeds nodig, maar willen er steeds minder voor betalen.
Waar verdien je nu aan dat straks bijna gratis is?
3. Ontsluiten
Wat eerder buiten bereik lag, wordt mogelijk. Continu meekijken in plaats van één keer per jaar een rapport. Signaleren voordat een probleem ontstaat. Verbanden leggen in hoeveelheden informatie die voor mensen niet te overzien zijn.
Welk probleem kun je dankzij AI oplossen dat je tot nu toe simpelweg niet kon oplossen?
4. Transformeren
Niet alleen wat je levert verandert, ook hoe je levert en verdient. Als AI steeds meer van het werk overneemt, kan een dienst een product worden, software een uitvoerder en urenwerk een resultaatmodel.
Wat verkoop je straks, en hoe verdien je eraan?
5. Herschikken
De toegang tot de klant verschuift. Klanten gaan hun vraag steeds vaker aan een assistent stellen, in plaats van zelf te zoeken, vergelijken en bellen. Wie die vraag ontvangt, krijgt invloed op wie wordt geselecteerd en wie de transactie krijgt.
Wie heeft straks toegang tot je klant, en wat is jouw positie in de waardeketen?
Van productiviteitsvraag naar portfoliokeuze
Dat maakt AI niet alleen een productiviteitsvraag, maar een portfoliokeuze.
Leg deze vijf verschuivingen eens over je bestaande portfolio. Welke proposities krijgen meer potentieel? Welke worden kwetsbaar? En welke nieuwe proposities ontbreken nog?
Daarna volgt de keuze: versnellen, herontwerpen, nieuw ontwikkelen, bewust kannibaliseren of stoppen.
Wil je je eigen portfolio langs de vijf verschuivingen leggen? Zo werkt de scan →